Wreckdive 2009: Noordzee en Narvik

Op 1 juni 2009 gaven fotograaf Cor Kuyvenhoven en GUE instructeur Rich Walker presentaties over wrakduiken. Cor over wrakduiken en fotografie op de Noordzee en Rich over de wrakken bij het Noorse Narvik.

Jesca Zweijtzer schreef hierover het volgende verslag:

Noordzee en Narvik in beeld op Wreckdive 2009

Terwijl buiten in het zonnetje een lange colonne oldtimer traktoren aan het raam voorbij trekt, klinkt binnen, in de warme zaal, luid gelach. “Heel handig, zo’n snorkel op de Noordzee”, merkt Cor Kuyvenhoven cynisch op bij een van de foto’s in zijn presentatie tijdens Wreckdive 2009. Het publiek is het met zijn cynisme eens. Ruim twintig mensen zien hoe een wrakduiker met een enkele fles en een snorkel aan zijn duikbril probeert dóór de buddy van de fotograaf heen te zwemmen, op een smal deel van het wrak op dertig meter diepte. Even een grappig plaatje tussen de verder indrukwekkende noordzeebeelden die we inmiddels kennen van Cor.

Zijn verhaal wordt gevolgd door de presentatie van GUE instructeur Rich Walker over de wrakken bij Narvik, in Noorwegen, en samen vullen zij het programma van deze eerste Wreckdive. De organisator, Pieter Kop, heeft hiervoor een zaaltje in De Moer gereserveerd dat zo warm is geworden door het prachtige weer buiten. Pieter belooft na afloop plechtig dat hij een eventuele volgende editie niet meer op tweede pinksterdag zal plannen. Maar de aanwezigheid van Rich Walker in Nederland was de aanleiding voor dit evenement en diens drukke agenda was bepalend. Never mind, het is alleszins de moeite waard.

Wrakken in de Nederlandse Noordzee

De rode draad door Cor's fotoserie wordt bepaald door wrakken voor de Nederlandse kust waar iets extra’s over te vertellen valt. Zoals onderzeeers die als object voor de gemiddelde duiker vrij oninteressant zijn – zoveel is er tenslotte niet te zien aan zo’n stuk pijp – maar tot leven komen als je het verhaal erachter hoort. Over de ongelukkige omstandigheden waardoor het apparaat naar de zeebodem verdween, maar ook grappige wetenswaardigheden: welke wrakduiker realiseert zich nou dat de toenmalige bemanning zich bij het afschieten van een torpedo naar een kant van het vaartuig moest begeven om te voorkomen dat de onderzeeer zou kantelen? Ook de historie van de Tyche, een jong wrak zonder oorlogsverleden, wordt ineens een stuk boeiender doordat er jeugdherinneringen aan worden toegevoegd van de kleinzoon van de eerste eigenaar. Een vriendelijke Groninger die niet zo lang geleden een opgedoken souvenir in ontvangst kon nemen. De bezoekers van Wreckdive 2009 worden tijdens deze verhalen getrakteerd op mooie groothoekopnames van de betreffende wrakken die uit de typische groene achtergrond opdoemen – gefotografeerd met natuurlijk licht, zodat je nog net de neiging kunt onderdrukken om je meters te controleren, zo goed geven de foto’s weer wat je als noordzeeduiker ziet en ervaart.

Wrakduikersparadijs in Noorwegen

Rich Walker toont foto’s uit een andere noordelijke zee: de kustwateren van Narvik, hoog in Noorwegen. Narvik was een speerpunt bij de Duitse invasie van Noorwegen in 1940, vanwege de ijzererts die uit het neutrale Zweden via deze haven naar Duitsland vervoerd kon worden. Dat leverde een flinke zeeslag op tussen de Britten en de Duitsers, met als gevolg dat er nu zo’n tien wrakken te beduiken zijn. En dat alles op een gemiddelde diepte van 18 meter, vertelt Rich, die het gebied inmiddels op zijn duimpje kent. In een beschut stuk water, waar de wind weinig spel heeft – toen de schipper tijdens een van hun eerste duiktrips waarschuwde dat er wel wat golfslag stond, werd hij uitgelachen. Rich toont iets tussen duim en wijsvinger. Hij was wel meer gewend, als echte Brit. Narvik blijkt dus een wrakduikersparadijs te zijn, wat wordt bevestigd door de foto’s, die overigens van de hand van Rich’ buddy Gareth Lock zijn. Tel daarbij op dat de wrakken in het zuurstofarme water goed bewaard blijven, en dat er zware sancties staan op het meenemen van onderdelen, en je verbaast je niet dat bijna iedereen na deze presentatie staat te trappelen om een reisje te boeken naar het hoge noorden. De prachtige videobeelden van een leuke scootertrip door het heldere water maken het alleen maar erger.

Over scooters gesproken: terwijl binnen de belangstellenden inmiddels aan hun stoel vastgeplakt zitten, wordt buiten de colonne antieke traktoren gevolgd door horde bejaarde brommers van het type Zundapp. Wij waren niet de enigen die dachten: ‘Laten we op deze mooie pinksterdag gezellig iets samen doen.’ We houden Pieter graag aan zijn belofte om de volgende keer een mooie winterdag uit te kiezen en verplaatsen na een warm applaus de activiteit naar het terras buiten.

Jesca Zweijtzer