DIR: De kracht van de eenvoud
Tekst: Jesca Zweijtzer & foto's: Cor Kuyvenhoven
| De term 'DIR' zingt de laatste tijd steeds frequenter rond binnen duikend Nederland. Vaak wordt het begrip geassocieerd met een groep fanatieke technisch duikers en van oorsprong klopt dat ook wel. Maar ook voor recreatieve duikers blijkt het 'Doing It Right-systeem' eveneens voordelen te bieden. Over 'de kunst van het weglaten' en hoe je het duiken nog makkelijker maakt. DIR betekent 'Doing It Right' en deze slogan is geadopteerd voor een manier van duiken die tijdens extreme duiken in de grotten van Florida is ontwikkeld. Het Woodville Karst Plain Project-team (WKPP) heeft grottenstelsels in kaart gebracht tot 5,4 kilometer vanaf de grotopening en 100 meter diep. Zij begon te duiken met de Hogarthian-configuratie, waarvan het belangrijkste uitgangspunt is dat al het overbodige moet worden weglaten. De rest wordt gestroomlijnd. Typerend voor deze stijl is het gebruik van een lange slang als hoofdautomaat die wordt weggegeven aan de buddy zonder lucht waarna de duiker overgaat op zijn back-upautomaat. Het WKPP-team heeft deze configuratie verder verbeterd op grond van ervaringen die ze zelf hebben opgedaan tijdens hun tochten door de grotten. |
 Volledig gereed om te duiken volgens het DIR-systeem |
Problemen
Maar wat heeft dit met de recreatieve duiker te maken? Meer dan men op het eerste gezicht zou verwachten. Elke duiker heeft bijvoorbeeld wel eens meegemaakt dat het zicht tijdens de duik zo slecht was, dat hij minder dan een meter boven de bodem moest blijven om nog wat te zien. En daarna ligt hij ineens met zijn neus in het zand omdat de console achter een brok steen is blijven hangen. Of de duiker komt het water uit met de octopus losgetrokken uit de houder. In het eerste geval heeft de duiker waarschijnlijk een hoop stof veroorzaakt met zijn slepende console en liep de hogedrukslang een beschadiging op. In het tweede geval greep de buddy, toen die plotseling zonder lucht zat, naar de hoofdautomaat van de duiker omdat hij de octopus niet meer kon vinden. De duiker moest terugvallen op de tweede automaat vol zand en wier. Dit zijn ervaringen waar iedereen oplossingen voor wil vinden. Of men zorgt er voor dat ze kunnen worden voorkomen. De duiker kan bijvoorbeeld kompas en dieptemeter om de arm dragen en de drukmeter, nu een compact voorwerp, vastklikken aan de set zodat die niet meer rondslingert. De tweede automaat hangt hij zodanig op dat hij altijd vrij blijft van vervuiling, niet onverwacht kan losschieten en altijd snel beschikbaar is op het moment wanner de duiker de hoofdautomaat niet meer zelf kan gebruiken. Deze twee voorbeelden lichten slechts een tipje van de sluier op van een hele reeks problemen die kunnen worden veroorzaakt door onzorgvuldig omgaan met materiaal of zelfs gebruik van verkeerd materiaal.Details
In technisch duiken, waar het grotduiken een vorm van is, betekent het voorkómen en adequaat oplossen van problemen onder water vaak het verschil tussen leven en dood. Veel meer dan bij open waterduiken. Daarom is niet alleen nagedacht over de positie van de back-up, maar over élk detail van de uitrusting. Het één kan niet zonder het ander. Omdat deze duikers er naar streven al het overbodige weg te laten, heeft een aantal uitrustingstukken meerdere functies en is alles precies op elkaar afgestemd. Als volgt een bloemlezing uit de mogelijkheden:- De uitrusting van een grotduiker moet goed strak
op het lichaam zitten en zo min mogelijk uitsteeksels hebben. Alles
wat ergens achter kan blijven haken en alles dat het opwaaien van stof
kan veroorzaken vormt een extra risico. Ook moet het aantal zwakke punten
worden geminimaliseerd en is alles zo gevormd en geplaatst dat de stroomlijn
optimaal is. Hij duikt dus met een wing-style trimvest om de voorkant
vrij te kunnen houden en om de horizontale positie te bevorderen. Dat
is een wing zonder elastieken want
die kunnen knappen, het is slecht voor de stroomlijn, etcetera. De wing
wordt bevestigd met een stalen of aluminium rugplaat en een harnas dat
precies passend gemaakt kan worden en uit één stuk band
bestaat. Een gesp kan namelijk breken of losschieten op ongewenste momenten.
- De manometer klikt hij vast aan een D-ring op de linkerheup. De batterijhouder of cannister van de lamp zit om de rechterheupband geschoven. Dat de cannister op deze plek zit en niet achterop de fles bijvoorbeeld, heeft meerdere redenen: je bergt de lange slang er makkelijk achter weg en kan hem ook eenvoudig tevoorschijn halen. Mocht hij ergens achter blijven haken, dan kun je de lamp zo nodig snel van het harnas af halen. Ook dient de cannister als afwerpbaar gewicht.
Seconden
En nog vraagt de recreatieve duiker zich misschien af wat hij nu moet met een uitrusting voor grotduikers als hij toch dat soort duiken niet maakt. Ten eerste: ook bij recreatieve duiken willen mensen graag comfortabel duiken en zoveel mogelijk gebreken aan de apparatuur voorkomen. Als de duiker graag dicht bij de bodem zweeft om kleine beestjes te bekijken of foto's maakt, is het prettig om aan de voorkant vrij van slingers en uitsteeksels te zijn. Het verschil is uiteraard dat je voor een duikje bij de Zeelandbrug waarschijnlijk liever met een enkele tien-literfles duikt dan met een dubbel-twaalf. Dat maakt niet uit: de hele opzet is geschikt voor zowel duiken met dubbele flessen, stages, scooters, etcetera, als voor duiken met één enkele fles.| Het enige wat hij doet, is de wing van de rugplaat afschroeven en vervangen door een andere met een grotere of kleinere inhoud, al naar gelang de uitrusting meer of minder hefvermogen vraagt. Dat is ook handig als een duiker gemakkelijke, ondiepe duiken eens afwisselt met een wrakduik op de Noordzee. Een groot voordeel is bovendien dat hij de spullen altijd blindelings weet te vinden, ongeacht de soort duik, omdat de configuratie precies hetzelfde blijft. En als je dan ook nog duikt met een buddy die op dezelfde manier is aangekleed, bespaar hij kostbare seconden wanneer ze elkaar in nood nodig hebben. |
 |
Want duiken is meer dan spullen alleen. Alle duikers weten, hoewel er ook fervente wrakduikers ken die er anders over denken, dat een buddy onmisbaar kan zijn. Dan is het belangrijk dat duiker en buddy goed op elkaar zijn ingespeeld, anders bereiken zij het tegenovergestelde effect. Uniformiteit, teamwork, beperken van de task loading en een goede lichamelijke en geestelijke gezondheid zijn onlosmakelijk met DIR verbonden.
Dit artikel werd eerder gepubliceerd in de Duikkrant
van februari 2003.
